10 bin yabani ceviz ağacı aşıyla verimli hale getiriliyor

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, tarım yapılamayan engebeli alanlardaki yabani ceviz ağaçlarını üretime kazandırmak amacıyla 8 ilçede çalışma yürütüyor. Kalem aşısı uygulaması kapsamında yaklaşık 10 bin adet yabani ceviz ağaçları verimli hale getirilecek.

Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı; hem meyvesi hem de yan ürünleriyle katma değeri oldukça yüksek, stratejik bir ürün olan cevizin bölgede yaygınlaştırılması için önemli bir çalışma başlattı. Tarım yapılamayan engebeli arazileri ekonomiye kazandırmak ve mevcut ağaçların çevreye olan faydasını artırmak amacıyla yürütülen projede, belirlenen noktalardaki meyve vermeyen yaklaşık 10 bin adet yabani ceviz ağacına kalem aşısı uygulanıyor.

Ekonomik değerini sadece kuruyemiş olarak değil, sanayideki çok yönlü kullanımıyla da belirleyen cevizlerden verim almak isteyen çiftçileri desteklemek ve kentte daha taze, daha kaliteli ürünlerin üretimini sağlamak hedefiyle yürütülen çalışmalar; Çermik, Çüngüş, Hani, Dicle, Ergani, Lice, Kulp ve Silvan kırsal mahallelerinde gerçekleştiriliyor.

1457 rakımda aşılama

Büyükşehir Belediyesi ekipleri, hem meyvesi hem de kerestesiyle oldukça değerli, uzun ömürlü ve görkemli bir ağaç türü olan cevizden verim almak için zorlu arazi koşullarında, Lice ilçesine bağlı kırsal Saydamlı Mahallesi’nde 1457 rakımda aşılama işlemi yaptı.

Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı, zorlu arazi ve iklim koşullarına rağmen bölgedeki tarımsal potansiyeli canlandırmak, doğal yaşamı güçlendirmek ve mevcut ağaçların verimliliğini artırmak amacıyla başlatılan çalışmalarda, meyve vermeyen yabani ağaçların uzman ekiplerin titiz operasyonlarıyla aşılandığını belirtti.

Engebeli araziler katma değer kazanıyor

Tarım yapılamayan dik ve engebeli yamaçlardaki ağaçları hedefleyen ekipler, geleneksel ancak hassasiyet gerektiren “kalem aşısı” yöntemini kullanıyor. Çalışmalar kapsamında, üzerinde 2-3 uyur göz bulunan sağlıklı aşı kalemleri özenle seçilerek anaç bitkilerle buluşturuluyor.

Aşılamada cerrahi hassasiyet

Ekiplerin sahada yürüttüğü aşı süreci şu aşamalardan oluşuyor:

Hazırlık: Anaç gövdesi, aşı bıçağı veya keski yardımıyla tam ortadan 3-5 cm derinliğinde dikey olarak yarılıyor.

Uyum: Aşı kaleminin alt ucu, anaca tam oturması için her iki yanından yontularak “V” (kama) şekline getiriliyor.

Kritik temas: Hazırlanan kalemler yarığa yerleştirilirken, başarının anahtarı olan kabukların (kambiyum dokuları) birbiriyle tam teması sağlanıyor.

Koruma: Aşı bölgesinin hava almasını engellemek için aşı bandı veya rafya ile sıkıca sarılan yaralar, nem kaybını önleyen özel aşı macunu ile kapatılıyor.

‘Bölgeye uyum gösteren ağaçlar aşılanıyor’

Çalışmalara ilişkin bilgi veren Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı’nda görevli Ziraat Mühendisi Tahir Alan, yurttaşların talepleri doğrultusunda çalışmalar yürüttüklerini belirterek, “7-8 yaşındaki ceviz ağaçları verim vermiyor ve vatandaş bize gelip başvuruda bulundu. Biz de bunun üzerine gelip bu cevizleri, yerel çeşitlerimiz başta olmak üzere, iyi verim veren, vatandaşın tercih ettiği, bölgeye uyum gösteren ceviz ağaçlarıyla ve Chandler (İnce kabuklu ceviz) başta olmak üzere aşılıyoruz” dedi.

8 ilçede çalışma yürütülüyor

Çermik, Çüngüş, Hani, Dicle, Ergani, Lice, Kulp ve Silvan başta olmak üzere hem fidan dağıttıklarını hem de aşılama yaptıklarını belirten Alan, yeşil kuşak olarak adlandırılan bölgede yetişen ender bitkilerin başında cevizin geldiğini kaydetti.

‘İstihdama katkı sunuluyor’

Karasal iklime uyumundan dolayı ceviz ağacı üzerine çalışmalar yürüttüklerini aktaran Alan, şöyle konuştu: “Cevizle halkın gelirini ve istihdamını artırmak amacıyla bu sene yaklaşık 7 bin ağacın aşısını yapıyoruz. Tabii bölgede binlerce daha aşısız ceviz ağacı var. Bunlar verim vermiyor ya da kör ceviz dediğimiz, içinden cevizin tanesini çıkarmaya çalıştığımızda çıkmayan ceviz çeşitleri. Biz onları aşılıyoruz, kalem aşısı yapıyoruz. Halkımızdan da yoğun talep var; her sene 8-10 bin civarında ağaca aşı yapıyoruz.”

Çalışmalar devam ediyor

Yüksek rakımda yapılan bu çalışma, hem teknik açıdan hem de çevreye verilen önem bakımından dikkat çekerken, ekiplerin özverili çalışmaları da mahalle sakinlerinden takdir topluyor. Doğayı koruyan ve gelecek nesillere daha yeşil bir çevre bırakmayı amaçlayan proje devam edecek.